دانشگاه صنعتی شریف
نقشه سایتتماس با دانشگاهEnglish
۱۳۹۰/۰۱/۲۹  ۱۶:۳۴

طراحی گرایش «علم و فناوری» در رشته زبان و ادبیات فارسی

به گزارش روابط عمومی دانشگاه صنعتی شریف، دکتر علی مقداری رییس مرکز زبان‌ها و زبان شناسی دانشگاه صنعتی شریف، با همکاری گروهی از همکاران دانشگاهی گرایشی نوین را با عنوان «علم و فناوری» در رشته کارشناسی ارشد «زبان و ادبیات فارسی» طراحی کرده‌اند.
در همین خصوص به سراغ ایشان رفتیم و با ایشان گفت و گویی انجام دادیم که بخشی از آن را در زیر می‌خوانید؛
دکتر مقداری در ابتدا و در مقدمه صحبت‌هایش چنین آغاز کرد؛
انسان میلیون‌ها سال روی زمین زیسته است ولیکن کاوش‌گران دیرینه شناس بر این باورند که سابقه تمدن بشری فقط به پنجاه هزار سال قبل باز می‌گردد. انسان از هزاران سال پیش به صورت ناگهانی شروع به تمدن‌سازی و پیشرفت سریع علمی کرده و این امر متقارن با اختراع خط و نوشتار بوده است. دیرینه‌شناسان بر این باورند که بین اختراع خط و رشد سریع تمدن ارتباط معنی داری وجود دارد و استدلال می‌کنند که انسان قبل از اختراع خط با مرگ خویش تمام دانش مکتسبه در طول حیات را با خود به گور می‌برده و نمی‌توانسته آن را به نسل بعدی انتقال دهد. از این رو زبان، خط، و نوشتار مشکل عدم توانائی در انباشت علم را حل و انسان را قادر به انتقال علوم و تجربیات خود از نسلی به نسل دیگر کرده است.
زبان و ادبیات هر قوم و سرزمین، از عوامل مهم و برجسته در ساختن و انسجام بخشیدن به فرهنگ و تمدن آن سرزمین است. با توجه به روند تعاملات عصر حاضر مبنی بر شکل‌گیری دهکده‌ای جهانی، ملتی که با ابزار زبان و فرهنگ بومی، تعریفی از خود را در این جهان ارائه ندهد، محکوم به از کف نهادن عناصر هویت‌ساز خویش و رنگ باختن در سیطره‌ی غالب فرهنگ‌ها و تمدن‌های بیگانه و ناآشنا است. از این میان، بخت یار ما ایرانیان بوده‌است که فارغ از هر نوع جانب‌داری و ارزش‌گذاری، برگ‌های زرینی از تمدن خویش را در قالب زبان و ادبیات فارسی آزموده‌ایم و در ادامه بر ما است که جهت حفظ استقلال و هویت سرزمین خویش، این برگ‌های زرین را در معرض دید همگان قرار دهیم.
وی در ادامه با اشاره به این موضوع که در حال حاضر رشته کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی با بیش از پنج گرایش از جمله گرایش‌های ادبیات کلاسیک، ادبیات داستانی، ادبیات کودک و نوجوان، ادبیات معاصر، ادبیات تطبیقی، ادبیات حماسی، ادبیات غنایی و ... در سطح کشور ارایه می‌شود و هرکدام مخاطبان خاص خود را دارد، افزود:
حفظ و گسترش زبان فارسی درحال حاضر یک ضرورت ملی است و درهیچ یک از دوره‌های تاریخ در چنین درجه‌ای از اهمیت قرار نداشته است. در عصر حاضر با گسترش روزافزون شبکه‌های ارتباط جمعی و پیشرفت‌های علمی، هم‌راستا با نیاز مبرم به تولید علم و دانش، نیاز به تولید، آموزش و گسترش واژگان تخصصی فارسی در علوم و فناوری در بین فارسی‌زبانان ایرانی و غیر ایرانی امری اجتناب‌ناپذیر است. از این رو، پیشنهاد ما معرفی و ارائه «رشته‌ی زبان و ادبیات فارسی» با گرایش «علم و فناوری» است. و وجهه‌ی همت ما، بهره‌بردن از ظرفیت‌های متنوع کلیه‌ی متون موجود در حوزه‌ی ادبیات فارسی و ساخت واژگان در راستای غنا بخشیدن به زبان فارسی و تهیه و تحلیل گنجینه‌ای از واژگان و اصطلاحات بومی موجود در حوزه‌ی علم و فناوری است.
رییس مرکز زبان‌ها و زبان‌شناسی دانشگاه، پیشرفت‌های علمی ایرانیان در دهه‌های اخیر و نیازهای موجود در عصر حاضر در حوزه علم و فناوری را دلیل اصلی پیشنهاد این رشته دانست و گفت:
پیشنهاد این رشته در پاسخ به دو نیاز عصر حاضر در حوزه علم و فناوری ارائه گردیده است.
نیاز نخست پیشرفت علمی کشور و حرکت در مرزهای دانش است که در این عرصه مفاهیم جدید و بومی خلق می‌شود و می‌طلبد این مفاهیم جدید با الفاظ نوین و به زبان علمی بیان و آموزش داده شوند. نامگذاری و بیان مفاهیم نو و ابداعات و اختراعات جدید توسط ایرانیان به زبان فارسی جایگاه این زبان را به عنوان یک زبان علمی تثبیت می‌کند و این مهم میسر نخواهد شد مگر با کسب دانش زبانی. نیاز دوم آموزش علم و فناوری به فارسی‌زبانان غیر ایرانی است که با توجه به جایگاه ممتاز دانشگاه‌های صنعتی کشور می‌خواهند در ایران تحصیل کنند، که لازمه آن آشنایی کامل با زبان علمی فارسی رایج در محیط‌های علمی و صنعتی ایران است.
دکتر مقداری در پاسخ به سوال خبرنگار ما در خصوص نتایج و فواید این طرح گفت:
از یک طرف فارغ‌التحصیلان این رشته با توجه به آموزش‌های ویژه‌ای که می‌بینند قادر به ایجاد دانش زبانی لازم نزد دانش‌آموختگان دانشگاه‌های صنعتی خواهند بود که موجب می‌شود آنها در بیان مفاهیم علمی نو به زبان فارسی توانا باشند، و این امر به نوبه خود جایگاه زبان فارسی را به عنوان یک زبان علمی تقویت خواهد کرد. از سوی دیگر فارغ‌التحصیلان این رشته تنها افراد شایسته برای ویراستاری کتب، مجلات، و متون علمی و فنی فارسی، و آموزش زبان فارسی به دانشجویان خارجی مشغول به تحصیل در دانشگاه‌های صنعتی کشور خواهند بود. یکی از نتایج چنین آموزشی ایجاد زبان علمی مشترک بین محققین داخلی و نیز زبان علمی مشترک بین کشورهای فارسی‌ زبان خواهد بود. به علاوه، برگزاری این دوره تحصیلی در دانشگاه‌های صنعتی در دراز مدت موجب می‌شود کتاب‌ها، نرم افزارها، مقالات و گزارش‌های علمی در قالب واژه‌ها و الفاظ بومی بیان شوند که به دنبال آن آثار علمی مکتوب یکدست و قابل‌قبول در دانشگاه‌های کشور تولید خواهد شد. علمی‌بودن بدون برخورداری از یک زبان علمی چندان زیبنده یک جامعه رو به پیشرفت نیست.
ایشان در ادامه سخنان خود افزود: مرکز زبان‌ها و زبان شناسی دانشگاه صنعتی شریف با در نظرگرفتن ماموریت و رسالت خویش، طراحی و پیشنهاد ارائه دوره بین رشته‌ای کارشناسی ارشد «زبان و ادبیات فارسی» با گرایش «علم و فناوری» را در دستور کار خود قرار داده است.
دکتر مقداری در پایان خاطرنشان کرد: نظر به اینکه ارائه چنین گرایشی احتمالا به صورت بین رشته‌ای خواهد بود، از همکاران علاقمند و صاحب نظر در حوزه‌های زبان و ادبیات فارسی، زبان‌شناسی رایانشی، و علوم و فناوری دعوت می‌شود نظرات و پیشنهادات ارزشمند خود را که لازم است در تدوین برنامه و دروس این رشته در نظر گرفته شود برای وی ارسال فرمایند.

لطفا نظرات و پیشنهادات خود را به آدرس web [at] sharif.ir ارسال فرمایید
۱۳۹۰، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، ایران
طراحی و اجرا در آزمایشگاه وب Powered by Cybiran